HAYRABOLU hakkında her şey... SEHRİ DOĞRUÖZ

AAH,AH RUMELİ

(2)

(Önceki haftadan devamla…)

SEHRİ: " Arslanköy'ü (Loveno-Bulg.) biraz anlatır mısın?Kaç haneli bir yerdi? Nüfusu ne kadardı?Okulu,camisi ve başka önemli binaları var mıydı?

Bulgarlar'ın oranı neydi ve ilişkiler nasıldı?Geçim kaynakları neydi?"

HİLMİ: " Çok güzel bir yerdi Arslanköy. Belediyesi olan bir yerleşim yeriydi.Tarlalarının bereketi çoktu. Babamın kendisine oradan 70 dönüm tarla miras kalıyor. Bu önemli bir zenginlikmiş o zamanlar. Babam İstanbul'dan geldikten sonra hem yakışıklı hem de Arslanköy'de 70 dönüm arazisi olan bir kişi olduğundan çok dikkati çekiyormuş. Hatta ilk karısı Nuriye ile evlenmesi bu nedenle olmuş. Kayınpederi Osman Maçinli'ye şöyle derlermiş:

'Arslanköy'de bir genç var,27 yaşlarında,yakışıklı,İstanbul'da medrese tahsili görmüş,Hacc'dan yeni gelmiş ve 70 dönüm de tarlası varmış.' Osman Maçinli bir gün Kemallar'daki pazara gelen babamı görüyor ve babamın ilk hanımı olacak olan kızı Nuriye'yle evlenmesini onaylıyor. Osman Maçinli,Kemallar'ın saygın,zengin kişilerindenmiş. Kemallar'dan milletvekili olan bir kişi aynı zamanda. İki tane hanı,kumaş ve gıda maddesi satılan büyük bir mağazası varmış. Yani o güne göre çok zengin bir kişi. Ancak bir tarihte mağazası bir yangınla kül olunca Osman Maçinli damadı olan babamdan tarlasını satıp kendisine yardım etmesini istiyor. Böylece babamın Arslanköy'de hiç arazisi kalmıyor. Zaten babam da Kemallar'a taşınmış ve orada yaşamaya başlamış. Arslanköy ile Kemallar arasında bir dere vardı. Hatta içinde ufak balıkların olduğunu biliyorum. Arslanköy'de bir ilkokul,bir belediye binası gibi resmi kuruluşlar vardı.Elektriği vardı.Öğrenciler ortaokul için Kemallar'a gelirlerdi.Ayrıca mescit vardı. Bulgarlar bize iyi davranırlardı.Ancak şehirli ve köylü ayrımı vardı. Arslanköy'de güzel bir park da vardı."

S: " Kemallar nasıl bir yerdi?Kaç haneli ve kaç nüfusluydu?Önemli kuruluşları nelerdi? Kaç camisi ve okulu vardı?İnsanlar neyle geçinirlerdi?"

H: " Kemallar,Deliorman bölgesinde önce Şumnu'ya bağlıyken sonra Varna'ya,sonra da Rusçuk'a bağlı bir ilçe oldu.Doğusunda Akkadınlar(Dulova-Bulg.),batısında Razgrad-Annem Razgrad'lıdır- kuzeyinde Balmumlar(Kubrad-Bulg.)güneyinde ise Şumnu vardır.

Nüfusu 1948-1949'larda 12.000 civarına idi. Türkler'in sayıca ne kadar olduğunu bilmiyorum;ancak yönetim kadrosunda hiç Türk olmadığından eminim.Ne zaman ki küçük ilçelerden müftülük kaldırılıp büyük ilçelere alındı,işte o zaman babam Hacı Mehmet,Kemallar'ın (İsperih-Bulg.) dini amiri oldu.

Örneğin nikâhları o kıyar,Cuma ve Bayram namazlarını babamdan başka kimse kıldırmazdı.

(Resim:Mayıs-1934,Hacı dedem 70 yaşında,Kemallar'da,evlerinin arka bahçesinde)

Babamın çok güzel sesi vardı.Arap aksanıyla okurdu.Hatipti. Tüm ilçede ondan başka kimse vaaz veremezdi. İlçenin Cami Mahallesi'ndeki en büyük caminin tek imamıydı. Beş vakitlerde cami eve uzak olduğu için mahallemizdeki çarşı mescitine giderdi. Camide babamın cemaati öylesine kalabalıktı ki,örneğin bir Cuma namazından çıkan Müslümanlar'ın oluşturduğu kalabalığa uzaktan bakılınca giyilen feslerin kırmızısından gelincik tarlası gibi görünürdü.(Bu arada,hacı dedemin fesi bende değerli bir anı olarak durmaktadır.)

S: "Kemallar'ın çevresindeki köyler hangileriydi?"

H: " Kemallar'ın çevresindeki komşu köyler şunlardı: Doğusunda,Saldınköy.Güneye doğru,Kıdırköy,Arslanköy,Hebibköy,Büyük Kokarca, Küçük Kokarca,Hüseyinler,Mumcular,Yeni Balabanlar,Eski Balabanlar,Ayvatköy. Bu köylerin ayrıca Bulgarca adları da var;ancak bazısını hatırlıyorum.

Örneğin,Hüseyinler'in Bulgarca adı Dragomaj,Küçük Kokarca'nın Malak Porovets, Büyük Kokarca'nın Gulâm Porovets,Hebibköy'ün Vladimiroftsi,Kıdırköy'ün Kitançevo, Mumcular'ın ise Sveştari'ydi. Aslında Büyük Kokarca'dan Razgrad yönüne gidildiğinde öyle çok köy vardı ki hepsinin

Türk köyü olduklarını biliyorum. Razgrad Türkler'in yoğun olarak bulundukları bir şehirdi. Örneğin müftülük Razgrad'taydı. Beş tane büyük minareli camisi vardı. Kemallar'a 30 km.uzaklıkta olan Razgrad'a bisikletle iki saatte giderdim.Hem de çok sık. Çünkü annem(Kadayıfçı sülâlesinden Mehmet kızı Hayriye) oralıydı. Ayrıca babamın ilk hanımı Nuriye'den olan kızı Zehra ablam da Razgrad'dan evliydi. Ağabeyim Sezai de Razgrad'dan Hafız Ahmet'in kızı Ayşe ile evliydi."

(Devam edecek.)

Sağlıklar diliyorum.

19.07.2009

Sehri DOĞRUÖZ

sehri_dogruoz@mynet.com