...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
AHMET KARABEY
AAH,AH RUMELİ!
(3)
(Önceki haftadan devamla…)
SEHRİ: " Gelelim Kemallar'ın içine.Mahallelerin adları nelerdi? "
HİLMİ: " Kemallar'daki mahalleler şunlardı:
Mahmutlar Mahallesi,Dobrucan Mahallesi,Danacılar Mahallesi,Çarşı Mahallesi…"
S: " Bayağı büyük bir ilçeymiş? Yani 1900'lerde."
H: " Tabi.Örneğin bugün birçok ilde olmayan yerler vardı o zamanlar ilçemizde."
S: " Neler örneğin? "
H: " Örneğin,II.Dünya Savaşı'nda bombardımandan zarar görmesin diye Rusçuk'tan Devlet Tiyatrosu dört yıl boyunca (1944'ün sonuna kadar) piyesler,operetler sergiledi Kemallar'da. 06 Eylül 1944'te Kemallar'a Ruslar girince,Alman korkusu ve bombardıman tehlikesi de kalmayınca Devlet Tiyatrosu tekrar Rusçuk'a geri döndü. Kemallar'da Kaymakamlık binası(Okolia) ve büyük bir Protestan Kilisesi vardı. Bir tane Türk ilkokulu ve ortaokulu vardı. Öğretmenlerin hepsi Türk'tü. Yalnızca Bulgarca dersine giren bir kadın öğretmen Bulgar'dı. Hiç Bulgar öğrenci yoktu. Öğrencilerin tümü Türk'tü.
Ayrıca Kemallar'da iki tane Bulgar ilkokulu,ortaokul,Gymnaziye ve Progymnaziye vardı. Gimnaziye lise,Progimnaziye ortaokul,Porvuna Çalnu ise ilkokul anlamına geliyordu. İlkokul dört,ortaokul üç,lise beş yıldı. Kemallar'da Gymnaziye'nin üzerinde akademi gibi yüksekokullar yoktu. Varna'da vardı.
Gymnasiye paralıydı. Ben Kemallar'daki ilkokulu bitirdiğim sıralarda öğretmenimiz Romanya yoluyla Türkiye'ye kaçınca,babam eğitimimi sürdürebilmem için beni Bulgar okuluna verdi. Oraya 3.sınıftan başlamıştım. Daha sonra ilkokulu bitirip ortaokula girdim ve orasını da bitirdim. Gimnaziye'ye bir ay gittikten sonra bırakarak bir Bulgar terzinin yanına çırak olarak girdim."
S: " Başka türde okul var mıydı Kemallar'da? "
H: " Evet.Erkek Sanat Okulu orta kısım ve Kız Sanat Okulu vardı. Birçok mesleki dernek de vardı. Her hafta cuma günü pazaryeri kurulurdu. Her yıl da 2 Ekim'de başlayan ve bir hafta süren panayır olurdu. Çarşıya doğru inen bir alanda kurulurdu panayır. Alanın arkasında büyük veterinerlik binası vardı.
Bu panayıra bütün çevre köy ve kasabalardan Türkler ve Bulgarlar gelirdi. Panayırlarda 500-600 metre uzunluğunda karşılıklı sebzeciler,arkasında ayakkabıcılar, manifaturacılar,aşçılar,onun arkasında barakalarda ,çadırlarda kanto yapan kadınların oynadıkları yerler,lunapark salıncakları ve atlı karıncalar vardı. Ayrıca sirkler de geliyordu. Hayvanat Bahçesi oluşturulup gösterilirdi. Örneğin,ben ilk kez timsahı orada görmüştüm. O aylarda soğuk çabuk geldiğinden hemen giderlerdi. Çarşıya doğru,panayırın kurulduğu yerde 700-800 metre genişliğinde,uzun bir şehir parkı (Gradska Gradina) vardı.Ortasında gezinti yolu boydan boya uzanırdı. İki yanında mis gibi kokan ıhlamur ağaçları bulunurdu. Ağaçların uçları budandığından top gibi yuvarlaktılar. Ağaçların hemen diplerinde banklar olurdu.
(Resimde Kemallar çarşısından bir görünüş-30.09.1992)
Yolun bitiminde daire biçiminde bir dans pisti ve etrafında yine banklar vardı. Ayrıca cumartesi ve pazar günleri bir orkestra sürekli gelip dans parçaları çalardı. Parkın dört bir yanı insan boyundan yüksek erguvan ve karaağaçlarla kaplıydı. Aralarındaki yolda gençler,sevgililer gezinirdi.Parkın içi traşlanmış çimlerle kaplıydı. Aynı bölgede başka bir büyük park daha vardı ki içinde velodrom(bisiklet pisti),futbol sahası ve diğer spor etkinliklerinin yapıldığı yerler bulunurdu.
(Devam edecek.)
Sağlıklar diliyorum.
05.08.2009
Sehri DOĞRUÖZ
sehri_dogruoz@mynet.com
SEHRİ DOĞRUÖZ
