TÜRKÜLERİMİZ,TÜRKİYE'MİZ-2
RUMELİ-İSKEÇE
Rumeli adı bugün Türkiye'nin Avrupa yakasındaki bölgesini tanımlamak için de kullanılmaktadır.
Yani Edirne,Kırklareli,Tekirdağ ve İstanbul'un batı kesimi.Ancak daha kesin sınırlarla Rumeli,
Selânik,Batı Trakya,Makedonya ve Balkanlar'ı içine alan bölgenin adıdır.Aslında Rumeli,Urumçuk veya Urumeli,Trakya'mızın batısındaki daha yüz yıl önce Osmanlı olan bütün toprakları da çağrıştırır.
Şu anda Yunanistan'ın kuzeyinde,Batı Trakya'da bulunan ve aynı adı taşıyan ilin merkezi bir kent olan İskeçe,Türkler'in en yoğun olarak bulunduğu bir bölgedir.
Doğusunda bulunan Gümülcine ve Dedeağaç'ta da Türkler'in nüfusu fazladır.
24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması gereğince,İskeçe nüfus mübâdelesinden muaf(dışında) tutulduYani Türkiye'deki Rumlar'la karşılıklı yer değişikliği uygulanmadı.
Daha sonra Bulgarlar'ın işgali,Yunan iç savaşı,azınlık sorunları derken, bütün bu olaylar
hep İskeçeli Türkler'in başına geldi.Savaşım da onlara düştü.
*
İskeçe Vilâyeti'ne bağlı Kuğular Köyü'nde Osmanlılar zamanında Balkanlar'dan gelecek düşmana karşı askeri bir birlik bulundurulurmuş.Balkan Savaşları sırasında Bulgarlar bu köye girerek yakıp yıkmışlar.Kuğular köylüleri de köylerini terk etmişler.
Bütün Rumeli Bölgesi'nde olduğu gibi, işte bu köyden Osmanlı toprağı olan Yemen'e askere giden Türk gençlerinin, sevdiği kızlara kavuşamadıkları için hiç olmazsa gurbette söylensin diye yakılan
bir türkü.İşte sözleri:
Kurlar(Kuğular) kışlaları annem,taş değil tahta,
Redif askerleri annem,kalkıyor bu hafta.
Alıver anneciğim,alıver çantamı asayım koluma,
Bubam bana bedeller tutmadı,gideyim yoluma.
Sesle annem,sesle annem Yemen'i sesle,(Bağlantı)
Yemen'den yolladığım üzümle Emine'mi besle.(Bağlantı)
*
Aşağıki mahalleden(aşaaki maaleden) yukarıki mahalleye kavaklar yellenir,
Varın sorun o nazlı Emine'me,kimlere tellenir?
Çalınsın davullar,çalınsın,yaylada çalınsın.
İki kardeş düğün yapalım,ölünce anılsın.
(Bağlantı)
Dönem,İskeçe ve Gümülcine'de beylerin hakim olduğu dönemdir.
Pehlivanlarıyla ünlü İskeçe'de ayrıca beylerin sıkça gittiği ve çınar ağaçlarının bulunduğu içkili eğlence yerleri de vardır.
İşte beylerden biri bu bahçelerde yeşil gözlü bir güzele vurulur,onun uğruna malını,mülkünü ziyan eder.Bu olay üzerine yakılmış olan türkünün sözleri şöyle:
Beyler de bahçesinde bir ulu çınar,
Çınarın dallarında validem,kandiller yanar,
İnsan da sevdiğine böyle mi yanar?
Ağla ey gözlerim kan ağla,ayrılık günü,(Bağlantı)
Söyle hey dillerim söyle,muhabbetin sonu.(Bağlantı)
*
Beyler de bahçesinde al yeşil çadır,
Çadırın içinde validem,sevdiğim yatır,
Benim sevdiğimin gözleri çakır.
(Bağlantı)
İskeçe-Kireççiler yöresinde,Soğan Yakası'nda öldürülen Mehmet adlı bir genç için yakılmış bir türkü var sırada şimdi de:
Tiren geliyor yamadan, / Görünmüyor dumandan.
Mehmedim öksüz kalmış, / Hem anadan,hem babadan.
Yılana bak yılana, / Kıvrım kıvrım dolana.
Mehmedimi(Meemedimi) kaybettim, / Bir altın var bulana.
Mektep önü taşları, / Mehmedimin kaşları
Mehmedimi vuranlar, / Mektep(asker) arkadaşları.
Atatürk'ün çok sevdiği bir Rumeli türküsüyle sürdürelim.Bu türkünün ufak bir bölümünü
youtube'tan izleyip dinleyebilirsiniz.
Aliş'imin Kaşları Kare (kara)
Aliş'imin kaşları kare aman,/Sen açtın sineme yare(yara)
Bulamadım derdime çare aman,/Görmedim hiç,ah civan Aliş'imi Tuna boyunda.
Evleri var,hane hane aman,/Benleri var tane tane.
Saramadım kane kane aman,/ Görmedim hiç,ah civan Aliş'imi Tuna boyunda.
Evleri var yol başında aman,/Benleri var sol kaşında.
Saramadım genç yaşında aman,/ Görmedim hiç,ah civan Aliş'imi Tuna boyunda.
Kaynağı bilinmeyen ama Rumeli havası olan bir başka türkü.
Bu türküde de gizli yaşanan bir sevda öyküsü var.
" Elveda Rumeli " adlı televizyon dizisinde de bu türkü fonda seslendirilmektedir.
(Resimde,bu dizide rol alan sanatçıları yerel giysilerle görüyorsunuz.)
Bu türkünün tamamını youtube'tan izleyebilirsiniz: Çıkayım Gideyim Urumeli'ne.
Çıkayım gideyim Urumeli'ne aman,aman.
Arzıhal vereyim Mehmet Beylerbeyi'ne aman aman.
Kimleri sarayım yar senin yerine aman,aman.
Gizli gizli sevdalarımız aşikâr oldu aman,aman.(nakarat)
Bize bu ayrılık Mehmet Mevlâ'dan oldu aman aman.(nakarat)
Çıkayım gideyim bir uçtan uca aman,aman.
Göstereyim sana Mehmet ayrılık nice aman aman.
Kurbanlar keseyim sardığım gece aman,aman.
(nakarat)
Trakya türkülerine devam edeceğim.
Haftaya İskeçe'ye devam ve Gümülcine.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
23.10.2007
sehri_dogruoz@mynet.com