...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ
SEHRİ DOĞRUÖZ
TÜRKÜLERİMİZ,TÜRKİYE'MİZ -5
OHRİD-ÜSKÜP
1463 yılından bu yana Müslüman olan ve ülke sınırları içinde Boşnakça,Hırvatça ve Sırpça'nın konuşulduğu Bosna-Hersek,1995'li yıllarda büyük bir soykırıma uğramıştır.10-15 bin Boşnak'ın katledildiği,7500 kişinin de kaybolduğu Federatif Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nde insanlar yaralarını yeni yeni sarmakta ve o acı günleri üzülerek anmaktadırlar.
Bosna-Hersek'te söylenen türkülere sitemin,cilvenin,naz ve kaçamak bakışların, ayrılıkların yanında, ölüm acısı da sinmiştir.
Anne, baba ve memleket sevgisiyle birlikte sevda yüklü böyle mısralara bir örnek sunalım.
Bu türküyü Youtube'ta Özgür Eren'den izleyebilirsiniz.
RAMO RAMO
Keten gömlek sekiz kat,/ Dördünü giy dördünü sat.
Benden başka seversen,/ Kalkma yataklarda yat.
Oy Ramo,Ramo,Ramo sevgilim.(nakarat)
Ramo,Ramo tu sevo, bizi ayırıyorlar.(nakarat)
Ak güvercin olaydın,/ Pencereme konaydın,
Pencerem çok yüksekte,/ Yar dizime konaydın.(pencerem de pek yüksek)
(nakarat)
Ay filizi,filizi,/ Kim bilir kalbimizi?
Esti bir acı rüzgâr,/ Ayırdı ikiciğimizi.
(nakarat)
Makedonya'ya geçip,Ohri Gölü kıyısında,muhteşem manzaralı Ohrid'ten bir Arnavut türküsü:
OHRİD KIZI
Arabamın tekerleği mor boya,
Sarılalım,sarmaşalım boy boya,malım boy boya.
İleri küçük hanım,kalma geri vay vay,
Hızlı vurur Ohrid kızı zilleri vay vay.
Arabamın tekerleği gümüşten malım gümüşten.
Şimdi gelir benim agam cümbüşten.
Arabamın tekerleği vişneden,malım vişneden,
Şimdi gelir benim agam çeşmeden.
Sevgilisiyle buluşup anlaşmasına izin vermeyen anneye sitemini anlatan Üsküp'ten bir türkü:
ŞAZO
Kalk gidelim Şazo,/ Orman bağlarına.
Toplayalım more Şazo,/ Razeke üzümü.
Götürelim more Şazo,/ O hayin anana
Yandi Kumanova,/ Tutuşti Preşova.(nakarat)
Üsküp'ün içinde,/ İdriz Bey hovarda.(nakarat)
Bina bina more Şazo,/Yüksek çardaklara.
Korkarım bire Oga,/Nalınlar kayacok,belim kırılacok.
Osmanlı döneminden kalan evlerin,dükkân ve çarşıların,hamamların bulunduğu Üsküp (Skopje) çok eski bir kenttir.Vardar Irmağı bu kentin ortasından geçmektedir.Üzerinde yapılmış birçok köprüden araçlar geçtiği halde 15.yüzyıl Osmanlı yapısı bir tarihsel taş köprüden yalnızca yayalar geçmektedir.(Resimde Vardar Nehri üzerindeki Üsküp Taş Köprü'sünü görüyorsunuz.)
Bütün arşiv belgelerinde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü olarak geçen bu Osmanlı Taş Köprüsü Üsküp şehrinin iki yakasını 600 yıldır birbirine bağlamaktadır.
Şimdi Atatürk'ün de çok sevdiği bir türküyle bu kenti analım: Vardar Ovası.
Bu türküyü youtube'tan kendisi de bir Arnavut kökenli ailenin kızı ve Kırklarelili olan Candan Erçetin'den izleyebilirsiniz.
VARDAR OVASI
Mayadağ'dan kalkan kazlar,/Al topuklu beyaz kızlar.
Yarimin yüreği sızlar,
Eylenemem,aldanamam(nakarat)
Ben bu yerlerde duramam(nakarat)
Vardar Ovası,Vardar Ovası.(nakarat)
Kazanamadım sıla parası.(başlık parası,rakı parası)(nakarat)
Mayadağ'ın yıldızıyım,/Ben annemin bir kızıyım.
Efendimin sağ gözüyüm.
(nakarat)
Bir Üsküp türküsü daha: Youtube'tan izleyebilirsiniz.
KALK BE MURADİYE
Kalk be Muradiye gidelım bize,/ On beş sene mapsaneyi almışım göze.
Aman Muradiye,git sor anana,/ Anan izin verir ise alayım seni.
Aman Şevki Aga,kıyma canıma,/ Gençliğime doymadan girdin kanıma.
İştip sokakları dardır geçilmez,/ Muradiye'min beyaz yüzü kardan seçilmez.
Makedonya'nın o günün geleneklerini şu Üsküp türküsü ne güzel yansıtıyor:
VARDAR
Şu Vardar'ın suyuna bak,/ Hayırsızın huyuna bak.
Ben Vardar'ı geçemedim,/ Güzelimi seçemedim.
Vardar gelir çırpınarak,/ Güzel geçer salınarak.
Yar ben sana bakamadım,/ Yüzüğünü takamadım.
Vardar gelir aka aka,/ Saçların mis gibi koka.
Kokusuna doyamadım,/Doya doya saramadım.
Makedonya Cumhuriyeti'nin başkenti olan Üsküp nüfusu içinde, en büyük etnik grup Makedonlar'dır. Daha sonra sırayı Arnavutlar,Türkler,Çingeneler,Sırplar ve Boşnaklar alır.
Osmanlılar'dan kalan cami,hamam ve hanlar bu kentin en görkemli tarihsel süsleridir.
Yine bir Üsküp türküsüyle bitirelim :
ÜSKÜP'E VARMADAN
Üsküp'e varmadan gelir Kumanova,/Gel seninle yarim kuralım bir yuva.
Üsküp'ün içinde yatar bir Gazi Baba,/Seni bana yar edenler girsinler sevaba
Üsküp kal'asından görünür o Nerez,/Nişanımız yakındadır,sabredelim biraz.
Üsküp'ün ortasi,Vardar'ın kenari,/Yüce Mevla'm sen nasip et bana güzel yari.
(Yüce Mevla'm sen kavuştur seven iki yari.) Nerez:Üsküp'e bağlı bir köy
Gelecek hafta Türkler'in çok yoğun bir nüfus oluşturduğu komşu ülke Bulgaristan türkülerinden örnekler vereceğim.
Bu kez Deliorman ve Tutrakan var.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
13.11.2007
sehri_dogruoz@mynet.com
