HAYRABOLU hakkında her şey SEHRİ DOĞRUÖZ Türkülerimiz Türkiye'miz

TÜRKÜLERİMİZ,TÜRKİYE'MİZ - 7

TUNA BOYLARI-SİLİSTRE

Rahmetli annemin doğup büyüdüğü,yaşadığı,okullara gittiği ve rahmetli anneannemin, dedemin ve teyzelerimin mezarlarının bulunduğu,yakın akrabalarımın halen orada yaşadığı Bulgaristan'ın Silistre'sindeyiz. (Annemin babası yani dedem Pazvant Hamdi,Krallık döneminde Silistra'da resmi üniformalı devletin bir polisiydi.1944'te Komünizm geldikten sonra onu taş kırmaya gönderdiler. Daha sonra bahçıvan oldu.Bugün Silistre'nin Tuna kenarındaki en büyük ve en eski parkı olan Dunavska-gradina Hamdi dedemin eseridir.Ben gidip gördüm ve orada yaşayan akrabalarımdan dinledim.)

Silistre,Bulgaristan'da,Romanya sınırına yakın,Tuna boyunda ve bir zamanlar "Vatan" dediğimiz bir kenttir.

1853'te 70 gün süren Rus kuşatması Silistre-Silistra- Kalesi'nde bir stratejik zaferle sonuçlanmıştır.

"Silistre Savunması" üzerine destanlar,marşlar ve bir de önemli bir tiyatro eseri yazılmıştır.

Bu eser Tekirdağlı büyük vatan şairi Namık Kemal'in yazdığı "Vatan yahut Silistre"dir.

(Resimde Silistre'nin merkezindeki tarihi Kurşunlu Camii'yi görüyorsunuz.1992'de Camii'nin içine kapı aralığından ve kırık penceresinden bakmıştım.Toz içinde ve ibadete kapalıydı. Dün - 25 Kasım - teyzemin oğluna sorup öğrendim,camii müze olacakmış.)

Silistre'liler genelde hem Romence'yi hem de Bulgarca'yı anadilleri gibi konuşur ve yazarlar.

Rahmetli annem ve babam da bütün Slav dillerini yüksek derecede konuşup yazdıkları halde Türkiye'ye göçtüklerinde tek bir sözcük bile Bulgarca konuşmamışlardır.

Türkiye'yi sevmekten ve Türk olmaktan kaynaklanan bir duyguyla Türkçe'lerini geliştirmişlerdir.

Ancak türküler ve şarkılar hiçbir zaman belleklerinde yitmemişti.Çok üsteleyince babamın söylediği Bulgarca, Türkçe şarkılar ve annemin neşelendiği zaman söylediği Romen şarkılar hâlâ kulağımdadır.

En çok da duyduğum söz "mıy,mıy" dı.

Türkülerde geçen "oy,oy" veya "aman,aman" neyse, Romen şarkılarında geçen "mıy,mıy" da odur.

Hatta ha bre ağlayan çocuğa - kızana - "Ne mıymıylanıp duruyorsun?"denir. İşte bir Silistre türküsü:

GURBET ELİN NAŞAPASI

Gurbet elin naşapası tuç olur.(maşrabası tunç)

Sevip sevip ayrılmamız güç olur.

Gurbet elde çaldırayım sazımı,

Yoktur anem,yoktur bubam geçireyim nazımı.(anem:annem,bubam:babam)

Gurbet elde hasta oldum yatmadım,

Sağ yanıma,sol yanıma başım yastığa koymadım.

Gurbet elde ölenlerin çenesini kim bayler.(bağlar)

Yoktur anem,yoktur bubam ardım sıra kim ayler.(ağlar)

1948-1949 yıllarında Türkiye'ye göçtükten sonra rahmetli anacığım, anneannemin ve dedemin ölümlerini gurbetteyken öğrendi.Ben küçükken annemin hüngür hüngür ağladığı gözümün önünden hiç gitmedi.Deliorman'a ait bir türküyle sürdürelim Bulgaristan gezimizi:

ŞU ARDA'NIN BOYLARINDA

Şu Arda'nın boylarında (Rabiye'm) /Kuru meşe dalları.

Setre pantol giyer (Rabiye'm) /Kiraz gibi dalları.

Aman aman Rabiye'm, / Kara gözlü Rabiye'm,gel etme bu nazı.

Arda boylarında da (Rabiye'm) geçirelim bu yazı.

(Kırcalı dolayında Rabiye'm geçirelim bu yazı )

Yürüsene Al'aga yürüsene Al'aga.(Ali Aga)

Bahçana doldılar.

Fikirsiz mi sandın Murat Hoca onları,

Rabiye'mi çaldılar.

Tuna Irmağı'nın adı geçer de büyük Türk komutanı Gazi Osman Paşa'dan söz etmemek olur mu?

93 Harbi'nde (Hicri 1293,Milâdi 1877-1878), 145 günlük "Plevne Savunması"ndaki direnişi askerlik tarihine geçmiş,türkülere konu olmuştur.1900'de 68 yaşında ölen Gazi Osman Paşa'nın Fatih Camii'nde bulunan türbesini onu çok seven padişah II.Abdülhamit yaptırmıştır. Bu büyük Türk komutanını da bir türküyle analım: PLEVNE MARŞI (Bu marşı youtube'ta Mehter'den Tuna'ya kıyısı olan yerleşim yerlerinin resimleri eşliğinde izleyebilirsiniz.)

TUNA NEHRİ AKMAM DİYOR

Tuna nehri akmam diyor,/ Etrafımı yıkmam diyor.

Şanı büyük Osman Paşa Plevne'den çıkmam diyor.

Tuna Nehri akar gider,/Etrafını yıkar gider.

Şanı büyük Osman Paşa,/Moskoflar'ı kırar gider.

Kapandı Plevne'nin yolu,/Düşman sardı sağı solu.

Askerim çok cephanem yok,/Yetiş Süleyman Paşa kolu.

Karadeniz akmam dedi,/Ben Tuna'ya bakmam dedi.

Yüz bin Kazak gelmiş olsa,/Osman Paşa korkmam dedi.

(Mısrada geçen Kazak,Kazak Türkler'idir.Eski filmlerde eğer Rus ordularından sahne görürseniz,dikkat edin gözleri çekik,elmacık kemikleri çıkık,orta boylu ama çok güçlü yapılı olanlar hep Türkler'dir.) Şiiri sürdürelim:

Plevne'nin ardı bayır,/Bizlerde kalmadı hayır.

Yok olası Damat Paşa,/Yaktı bizi cayır cayır.

Kara kazan coştu derler,/Dalga dalga aştı derler.

Osman Paşa'nın askeri,/Gece buradan geçti derler.

Kılıcımı vurdum taşa,/Taş yarıldı baştan başa.

Şanı(ünü) büyük Osman Paşa,/Moskoflar'ı kırar gider.(Askerinle binler yaşa)

Bugünü,Rodoplar'dan,biri Kırcaali'den - en çok Türk'ün yaşadığı yerdir - diğeri de Razgrad'tan - en çok Türk yaşayan ikinci yerleşim yeri - iki türküyle sonlandıralım.

Önce Kırcaali'den(Kırcalı) bir türkü.Bu türküyü Emine Akmeşe'den youtube'ta izleyebilirsiniz.

ARDA BOYLARI

Arda boylarına ben kendim gittim./Dalgalar vurdukça can teslim ettim.

Uyu uyan Erceb'im ben gidiyorum./Şavuklu dünyayı terk ediyorum.(ışıltılı)

Arda boylarında kandiller yanar./Kandiller şavgına şahinler oynar.(şavg,şavk:ışık)

Uyu uyan Erceb'im ben gidiyorum./Şavuklu dünyayı terk ediyorum.

Arda boylarında sarı karınca./Nerelere varırım sabah olunca.

Uyu uyan Erceb'im ben gidiyorum./Şavuklu dünyayı terk ediyorum.(Erceb:Recep)

Bir Razgrad türküsü:

ÇEMBER ÇEMBER ÜSTÜNE

Çember çember üstüne,/Çember neyin üstüne.

Ben bir çember olaydım,/Kalem kaşın üstüne,aman da kaşın üstüne.

Yelek yelek üstüne,/Yelek neyin üstüne.

Ben bir yelek olaydım,/Selvi boyun üstüne,aman da selvi boyuna.

Kemer kemer üstüne,/Kemer neyin üstüne.

Ben bir kemer olaydım,/İnce belin üstüne,aman da ince beline.

Trakya türkülerine devam edeceğim.

Haftaya Romanya'dayız.Dobruca Bölgesi ve Köstence türküleri var.

Sağlıklar diliyorum…

SEHRİ DOĞRUÖZ

27.11.2007

sehri_dogruoz@mynet.com