...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................
TÜRKÜLERİMİZ,TÜRKİYE'MİZ - 9
ROMANYA TATARLARI-GAGAVUZLAR
Romanya'daki Türk azınlığın çoğunluğunu Rumeli Türkler'i ve Tatarlar oluşturmaktadır.
Sorunsuz bir azınlık olarak varlıklarını sürdüren Türkler,Romanya'nın birlik ve bütünlüğüne bağlıdırlar.
Romenler kendilerinin Osmanlılar sayesinde Slavlar arasında Latin adası olarak kalabildiklerine inanırlar. Bu yüzden diğer Balkan ülkelerinde görülen Türk düşmanlığı Romanya'da yoktur.
Romanya'nın güneydoğu tarafında 2900 km.uzunluğu ile Avrupa'nın ikinci büyük nehri olan Tuna'nın Karadeniz'e döküldüğü yerde on altı bin yıl önce oluşmuş Tuna Deltası bulunmaktadır.
Tuna Deltası'nın yaklaşık olarak % 20'si Ukrayna'da,% 80'i ise Romanya'dadır.
Tuna Nehri üzerinde gemiler de işleyebilmektedir.
Rumeli,Tuna Nehri ve Karadeniz tüten bir türkü: "Be gemici gemici."
Bu türküyü Hüseyin Yaltırık'tan youtube'ta izleyebilirsiniz. İşte türkünün sözleri:
BE GEMİCİ GEMİCİ
Be gemici gemici aman, kullan dümeni
Çıkar bir fırtın hafız aman kırar sereni(fırtın:fırtına,seren:yatay yelken direği)
Ah nasıl aldın be Tuna aman,bunca ergeni.
Yanarım genç yaşıma hafız aman, kaldım deryade,(nakarat)(deryade:denizde)
Senin aşkın kömür gözlüm aman, benden ziyade.(nakarat)(ziyade:çok,fazla)
Balçık İskelesi'nden aman,kalktığım zaman,
Karadeniz fırtın almış aman halimiz yaman.
Ah Tuna,Tuna kanlı Tuna aman,vermiyor aman,
(nakarat)
Türküde sözü edilen Balçık İskelesi,bugün Bulgaristan'ın Karadeniz kıyısındaki Hacıoğlu Pazarcık(Dobriç) iline bağlı bir sahil kentidir.
Kırım'dan Romanya'ya göçüp Dobruca'da Köstence'ye bağlı Mecidiye'ye konan Tatar Türkler'inden bir türkü şimdi.Bu türkü Kırım Tatarlar'ının "Yalıboyu" dedikleri Kırım'ın güney kıyılarını yani
"Ak Yar'dan (Sivastopol) Kerç'e kadar olan yeri konu almıştır:YALI BOYU'NUN HÂLİ
Kefe dedikleri bir uzun çarşı,/Dükkânları kurulmuş kıbleye karşı
İstanbul'dan gelir malı kumaşı,/Minarede çanı men orda gördüm.
Yalta dedikleri bir küçük kutu,/Orada toplanır insanın kuntu.(kunt:ahmak,kör)
Otuz beş kuruşa tütünün puntu,/Tütüncü Tatarlar'ı men orda gördüm.(punt:ağırlık,1 pund=500 gr.)
Derekoyun güzellikleri,/Bin altına değer bir çift sözleri
Karadır kaşları,eladır gözleri,/Dünya güzeli men orda gördüm.
Alupka dedikleri yalı kenarı,/Hep Tatar oğludur yemiş satanları.
Yazın fark edilmez fakir kibarı,/İnsanda kibirlik men orda gördüm.
Simeyiz dedikleri bir küçük handır,/İçinden çıkması pek güç yamandır.
Kırk senelik orası vatandır,/Sılasın terk eden men orda gördüm.
Anonim bir Kırım Tatar türküsüyle sürdürelim: Türküyü Nuran Taş'tan youtube'ta izleyebilirsiniz.
ŞU YALTA'DAN TAŞ YÜKLEDİM
Şu Yalta'dan taş yükledim,gemim dolmadı.
Şu gençlikte(Aluşta'dan) bir yar sevdim o da (benim) olmadı.
Gel,gel,gel aman göreyim(alayım) seni,
Eğer kısmet olur(olar) ise alayım(sarayım) seni.(nakarat)
Şu Yalta'dan yüzük aldım,elmastır taşı.
Küçükköy'den bir yar sevdim on beştir yaşı.
(nakarat)
Keten gömlek eni dar,/Beni bırakıp giden yar.
Sen bana kıymaz idin,/Elbet bir öğreten var.
Altın yüzük kesilmez,/Derdim artar eksilmez.
Günde bin tane görsem,/Hiçbiri sana benzemez.
Yirmi üç milyonluk nüfusuyla Balkan Yarımadası'nın kuzeyinde yer alan Romanya'da
Türkler, nüfusun % 0.2'sini oluşturur.
Bunlar da Rumeli Türkler'i, Tatar Türkler'i ve Ortodoks Hristiyan Gagavuz Türkler'idir.
Gagavuzlar Türkçe konuşurlar ancak Hristiyan adlarını seçmişlerdir.
Bir Gagavuz türküsüyle sürdürelim: GAGAVUZ EVLADI
Her Gagauz evladı ,/ Düşmanına göğüs gerdi.
Tabancalar patladı,/ Düşman çabuk yenildi.
Hey düşman kara düşman.
Türk'tür soyumuz,temizdir kanımız.
Düşman karşısında.
İnançlarında ve toplumsal yaşamlarında eski Türk kültürlerini korumuş olan Gagavuzlar'ın konuştukları dil,Türkçe'ye en yakın olanıdır.Çoğunlukla Moldova Cumhuriyeti'ne bağlı özerk bir bölge olan Gagauzya'da,Ukrayna ve Romanya'da yaşayan Gagavuzlar,Hristiyanlık'ta kurban kesme emri olmadığı halde kurban kesip yoksullara dağıtırlar.
Pek çoğu domuz eti yemezler.
Youtube'tan da izleyebileceğiniz bir Gagavuz türküsü: ŞEFO'NUN EVİ
Şefo'nun evi kaleye karşi,/ Şefo'm atmış çeyizini duvar aşıri
Yandım yare yar biçare,/Ben bulamadım derdime(gönlüme)çare.(nakarat)
İndim dereye ufara taşlar,/Şimdi bizim Şefo horoya başlar.(ufara:küçük)
(nakarat)
İndim dereye taş bulamadım,/Kara kaş çektim de eş bulamadım.
(nakarat)
İndim dereye dere derindir,/Şimdi bizim Şefo yeni gelindir.
(nakarat)
Yaşadıkları yerlerde asimilasyon (sindirip özümseme) ile sürekli baskılanan Gagavuzlar,her şeye karşın Türkçe olan dillerini ve kimliklerini asla yitirmemişlerdir.
İşte bir Gagavuz türküsü daha: EĞİLMEZ BAŞIMIZ
Eğilmez başımız / Giderim giderim /Yolum tükenmez,
Bir köye gelirim / Kimse gözükmez.
Kapıyı vurdum / Kimse işitmez,
Bir adam gördüm / Dilimi bilmez.
Ben kimsesiz kaldım / İsmimi bilirler,
Ne olduğumu bilmezler / Ben Türk evlâdı vatansız kaldım.
Bana Urum,Bulgar derler / Türklüğümü de hep çekerler.(çekerler:kötülerler)
Vatanım da vardır / Soyum kanım Türk'tür /Ama bilmezler.
Onlarca sayfalık bir tarih metninden daha öz ve durumu yansıtan türkü sözlerini aktarmayı sürdüreceğim.
Sırada Meriç'in öbür tarafı var.
Artık ülkemize,Trakya'mıza geçiyorum.
Haftaya Kırklareli ve Lüleburgaz var.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
11.12.2007
sehri_dogruoz@mynet.com
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ
SEHRİ DOĞRUÖZ
