...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................
TÜRKÜLERİMİZ,TÜRKİYE'MİZ-15
BALIKESİR
Balıkesir,hem Ege hem de Marmara Denizi'nde kıyısı bulunan bir kenttir.
Aynı zamanda Türkiye'de en çok adaya sahip bir ildir.
Avşa(Türkeli),Paşalimanı,Ekincik ve Marmara Adası başta olmak üzere 32 adası vardır.
Bu adaların irili ufaklı olmak üzere 22'si Ege Denizi'nde,10 tanesi Marmara Denizi'ndedir.
Balıkesir'in Marmara Denizi kıyılarında adalar dışında 175 km.,Ege Denizi kıyılarında ise yine adalar dışında 115 km.lik bir kıyı bandı vardır.
Olağanüstü güzellikte ve oksijen bolluğundaki dağları,kuş cenneti gölleri,çay ve ırmaklarıyla Balıkesir ili dünya coğrafyasındaki 35 ülkeden daha büyük bir alana ve 39 ülkeden daha çok insan varlığına sahiptir.
Tarihi çok eski(M.Ö.3000) olan bu bölgede 1071'den sonra Anadolu'ya girmeye başlayan Selçuklu Devleti birçok Beylik kurmuştur.Bunlardan biri de Karasi Beyliği'dir.
1862'den sonra Balıkesir yöresine Yörük Aşiret Türkler'i yerleştirilmiş,1878 (93 harbi) den sonra ise bu bölgeye gelen Göçmenler yeni köyler kurmuşlardır.
İki yıldan fazla Yunan işgalinde kalan Balıkesir İli 6 Eylül 1922'de düşmandan temizlenmiştir.
Çanakkale Savaşları'nda 250(275,215) kg.lık top mermisini vinç bozulduğu için tek başına kaldıran Koca Seyit (Seyit Onbaşı,Seyit Çabuk) Balıkesir'in Havran İlçesi'ne bağlı Çamlık (Manastır) Köyü'ndendir.
Atatürk kendisine, "Beni de kaldırabilir misin? "diye sorunca o da,
"Sizi dünya kaldıramamış,ben nasıl kaldırayım? " demiştir.
Şimdi Balıkesir'in Balya İlçe'sine bağlı Kayalar Köyü'ne ait bir türkü.Bu türküyü sesi ve akordeonuyla âmâ(gözleri görmeyen) sanatçı Muammer Ketencoğlu'dan youtube'ta izleyebilirsiniz:
ENTARİSİ DAMGALI
Entarisi damgalı,/ Penceresi halkalı,
Alıceksen al beni,/ Benim başım gavgalı.(dalgalı)
Nina ninina ninininina(nakarat)
Asılı yelek yüzü,/Ayırdı felek bizi,
Ayıranlar sürünsün,/Kavuştur Mevlâ'm bizi.(nakarat)
Bahçalarda çam fıstık,/ Dallerini biz kestik,
Allah nasip eylesin,/İkimize bir yastık,(nakarat)
Komşu il Bursa'ya geçmeden önce bir başka Balıkesir türküsüyle sürdürelim.
Bu türküyü de Pınar Sağ'dan izleyebilirsiniz.
ÇAY BENİM ÇEŞME BENİM
Çay benim çeşme benim,/Ardıma düşme benim.
Seninle dalga geçtim/Sevdiğim başka benim.
Amanın yalel yalel,ben sana yandım yalel.(nakarat)
Köşe başı beklerim,/Vay benim emeklerim.
Yar aklıma geldikçe(eller yar yar dedikçe)/Sızlıyor kemiklerim.
(nakarat)
Bahçelerde saz olur,/Gül açılır yaz olur.
Oğlan anana yalvar,/Düğünümüz tez olur.
(nakarat)
Karanfilim tüterim,/Taş dibinde biterim.
Eller yarim dedikçe,/Ben boynumu bükerim.
(nakarat)
Sonsuzluk,ebedi anlamlarına gelen Bengi(Bengü) Balıkesir ova köylerinde ve özellikle Pamukçu Kasabası çevresinde oynanan hızlı ritmli bir zeybek oyunudur.Oyunda diz vurma ve çökmeler ön plândadır.Kazanılan bir zaferden sonra öldürülen düşman sayısı kadar çökme yapıldığı söylentiler arasındadır.Oyunda "bengi" nidaları(sesleri) duyulur.
Muzaffer Sarısözen tarafından 1950 yılında derlenmiş bir Balıkesir yöresi türküsü:
Türküyü Şahin Gültekin'in sesinden izleyebilirsiniz.
İKİ KEKLİK BİR KAYADA ÖTÜYOR
İki keklik bir kayada ötüyor.
Ötme de keklik derdim bana yetiyor aman aman yetiyor.
Annesine kara da haber gidiyor aman aman gidiyor.
Yazması oyalı,kundurası boyalı yar benim aman aman yar benim.(nakarat)
Uzun da geceler yar boynuma sar benim aman aman sar benim.(nakarat)
İki keklik bir dereden su içer.
Dertli de keklik dertsizlere dert açar aman aman dert açar.
Buna kara(yangın) sevda derler tez geçer,aman aman tez geçer.
Yazması oyalı, kundurası boyalı yar benim aman aman yar benim.(nakarat)
Uzun da geceler yar boynuma sar benim aman aman sar benim.(nakarat)
İki de keklik bir kayada yaslanır.
Teke de bıçak gümüş kında paslanır aman aman paslanır.
Bir gün olur deli de gönül uslanır aman aman uslanır.
Yazması oyalı, kundurası boyalı yar benim aman aman yar benim.(nakarat)
Uzun da geceler yar boynuma sar benim aman aman sar benim.(nakarat)
Balıkesir'in ilçesi Dursunbey'den bir "Barana" havası.
( Resimde Dursunbey'in geleneksel kadın giysileri)
Barana,Farsça barhana,barhane sözcüğünden gelmektedir.Halk arasında konak,han ve topluluk adı olarak da kullanılmaktadır.Anadolu'da bu gezek,oturak,sıra gecesi gibi geleneklere benzerlikler gösterir.Tef,dümbelek, ve zilli maşa gibi çalgı aletlerinin kullanıldığı bu "barana havası" türküsünü youtube'ta izleyebilirsiniz.
DURSUNBEY'İN HANLARI
Dursunbey'in hanları,/Şıngırdaklı camları.
Benim(bizim)için yapılmış,/Balıkesir damları.
Koyunların sürüsü,/Arda kalmış birisi
Çifte yengeler arıyor,/Çam dibinde ölüsü.
Tüfeğimin kancası,/Çerkezoğlu amcası.
Gidi gevur katil Zeynep,/Karakol eğlencesi.
Bazı kaynaklarda son dörtlük yer almıyor.Bir farklı dörtlük de daha vardır:
Arpaların demedi,/Koyunları meledi.
Gidi gâvur katil Zeynep,/Nere godun Memedi.
Haftaya Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci başkenti Bursa'dayız.
Tarihçesi ve ilginç öyküleriyle yöre türkülerinden örnekler vermeyi sürdüreceğim.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
22.01.2008
sehri_dogruoz@mynet.com
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ
SEHRİ DOĞRUÖZ
