...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................
TÜRKÜLERİMİZ,TÜRKİYE'MİZ-16
BURSA
Türkiye'nin dördüncü büyük ili olan Bursa,Marmara Bölgesi'nin güney bölümünde yer almaktadır.
31 Aralık 2007 tarihi itibariyle açıklanan TÜİK'in "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi" sonuçlarına göre ülke nüfusunun % 3.5'u Bursa'da yaşamaktadır.
Topraklarının %35'ini genellikle doğu-batı yönünde uzanan sıradağlar kaplar.
İznik ve Uluabat Gölleri Marmara Bölgesi'nin en büyük iki gölüdür.
Diğer adı "Apolyont,Apollion" olan Uluabad ve çevresinde yetiştirildiği için Apolyont kirazı denilen koyu kırmızı renkli ve iri meyveli kiraza yanlış olarak "Napolyon kirazı" denilmektedir.
Birçok dere ve çayların suladığı verimli ovaların ve kayak merkezi Uludağ'ın bulunduğu Bursa,
yedi bin yıllık arkeolojik buluntulardan da anlaşılacağı gibi çok eski bir tarihsel geçmişe sahiptir.
1307 yılında Osmanlı Beyi Orhan Bey tarafından alınan Bursa,1335'te de başkent yapılmıştır.
1363 yılında ise I.Murat Hüdâvendigâr zamanında başkent,Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştır.
8 Temmuz 1920'de Yunanlılar'ın işgal ettiği Bursa,30 Ağustos 1922'de Büyük Taarruz'la düşmandan kurtarılmıştır.(Resimde Bursa'dan genel bir görünüm.)
Bir Bursa türküsüyle tarihçemizi notayla süsleyelim: "Cezayir'in Harmanları Savrulur."
Bu türküye konu olan yer,bir Kuzey Afrika Ülkesi olan Cezayir'dir.
Cezayir,300 yıldan fazla Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliğinde kalmıştır.
1828 yılında Osmanlılar'ın Ruslar'la savaşmasını fırsat bilen Fransızlar,Cezayir'e asker çıkarmış,
Osmanlı Devleti'yle uzun ve kanlı savaşlar yapmışlardır.
Anadolu'dan giden binlerce askerimiz buralarda şehit olmuşlardır.
Bu da,Anadolu insanında çok büyük üzüntüler yaratmıştır.Elden giden bu güzelim ülkeye yani Cezayir'e Anadolu'nun en batısından en doğusuna kadar her yerde ağıtlar ve türküler yakılmıştır.
Aradan geçen bunca zaman içinde ağıtların,türkülerin oyun havasına dönüştüğünü de görüyoruz.
İşte bu türkülerden bir tanesi.Bu türküyü youtube'ta "Cezayir" adıyla bulup izleyebilirsiniz.
CEZAYİR
Cezayir'in harmanları savrulur,/Savrulur da dört bir yana devrilir,/Sarı buğday samanından ayrılır.
Sokakları mermer taşlı,/Güzelleri hilâl kaşlı Cezayir.
Cezayir'in gemileri yağlanır,/Yağlanır da dört bir yana sallanır./Cezayir anam,canım Cezayir.
Sokakları mermer taşlı,/Güzelleri hilâl kaşlı Cezayir.
Gemiler çürük tahta dayanmaz,/Yiğitlere gaflet bastı uyanmaz,/Aman Allah,buna canlar dayanmaz.
Sokakları mermer taşlı,/Güzelleri hilâl kaşlı Cezayir.
Cezayir'i bir ikindi bastılar,/Camilere çifte çanlar astılar,/ Koç yiğitleri kurban diye kestiler.
Sokakları mermer taşlı,/Güzelleri hilâl kaşlı Cezayir.
Cezayir'in haber gelmez yolundan,/İnzibatlar tutmuş yarin kolundan,/Cezayir anam,canım Cezayir.
Sokakları mermer taşlı,/Güzelleri hilâl kaşlı Cezayir.
Kaynağı bilinmeyen bir Bursa türküsünde sözlerden o günlerin havasını hayal etmek zor değil.
Bu türküyü youtube'tan izleyebilirsiniz:Bursalı mısın Kadifeli Gelin?
BİR SU İÇTİM DESTİDEN
Bir su içtim testiden,/ Aman sensin beni mest eden.
Cennet mekânı olsun,/ Aman seni bana dost eden.
Bursalı mısın Kadifeli Gelin çaydan mı geçtin?/Yanakların al al olmuş konyak mı içtin?
İçtiğimiz konyak mezemiz kaymak,/Sen kimin yârisin aman,her yerin oynak.
Arabaya sen bin,faytona ben,/Anasını sen al kızını da ben.
Bir su içtim pınardan,/Aman doyamadım tadından.
Bana yârdan vazgeç derler,/Aman nasıl geçem o yârdan.
Bursalı mısın Kadifeli Gelin çaydan mı geçtin?/Yanakların al al olmuş konyak mı içtin?
İçtiğimiz konyak mezemiz kaymak,/Sen kimin yârisin,her yerin oynak.
Arabaya sen bin,faytona ben,/Anasını sen al kızını da ben.
Çok bilinen bir Bursa türküsünde "Gelin Nazlanması'nı " Zara'nın sesinden izleyebilirsiniz.
ZEYTİNYAĞLI YİYEMEM AMAN
Zeytinyağlı yiyemem aman,/Basma da fistan giyemem aman
Senin gibi cahile,/Ben efendim diyemem aman
Kaldım duman içi dağlarda,/Sevgili yarim nerelerde?
Kara üzüm asması,/Yeşil olur yazması
Ben yarimden ayrılmam,/Ah kara yazı yazması.
Kaldım duman içi dağlarda,/Sevgili yarim nerelerde?
Asmadan üzüm aldım,/Sapını uzun aldım(sandıkta çeyiz sardım)
Verin benim yarimi,/Annemden izin aldım.
Kaldım duman içi dağlarda,/Sevgili yarim nerelerde?
Kaynak kişisi bilinmeyen bir Bursa türküsü:Bursa'nın Ufak Tefek Taşları.
Bu türküyü de youtube'ta korodan "Meşeli Dağlar" adıyla izleyebilirsiniz:
BURSA'NIN UFAK TEFEK TAŞLARI
Meşeli,dağlar meşeli,/ İçinde halı döşeli,/ Kül oldum,aşka düşeli.
A benim,esmer güzelim,/Yarimle kol kola gezelim.
Hamamın üçtür kurnası,/ İçinde üç kız yunası.(yıkanası)/ Üç kızın biri benim olası.
A benim,esmer güzelim,/Yarimle kol kola gezelim.
Bursa'nın ufak tefek taşları,/Keman olmuş o yarimin kaşları/Bir omuzdan bir omuza saçları,
A benim,esmer güzelim,/Yarimle kol kola gezelim.
Yine hareketli bir Bursa türküsüyle sonlandıralım:Cici pabucum cici.
Balkan Havası estiren bu türküyü youtube'ta izleyebilirsiniz.
CİCİ PABUCUM CİCİ
Cici pabucum cici,/Gezdiğim çimen içi.
Benim de bir sevdiğim var,/ Kavrulmuş badem içi.
Yaleli,yaleli,yaleli,yaleli,/Aman aman civanım ben yandım.
Gidin bulutlar gidin,/ Yarime selam edin.
Yarim de tatlı uykuda,/ Uykusun haram edin.
Yaleli,yaleli,yaleli,yaleli,/Aman aman civanım ben yandım.
Kaleden indim aşağı,/Topladım arpa başağı.
Yar Mevlâ'nı seversen,/İn merdivenden aşağı.
Yaleli,yaleli,yaleli,yaleli,/Aman aman civanım ben yandım.
Türkülerin tadına varmak için kesinlikle youtube veya başka bir yerden dinlenilmesi gerekiyor.
Haftaya Bilecik ve Sakarya (Adapazarı) var sırada.
Yine tarihçesi ve öyküleriyle yöre türkülerinden örnekler vermeyi sürdüreceğim.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
29.01.2008
sehri_dogruoz@mynet.com
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ
SEHRİ DOĞRUÖZ
