...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ-17
BİLECİK-SAKARYA(ADAPAZARI)
Osmanlı İmparatorluğu'nun doğduğu topraklarda,BİLECİK'teyiz.
Marmara Bölgesi'nin güneydoğusunda yer alan Bilecik,Sakarya Irmağı'yla,
gölet ve dereleriyle,antik çağlardan bugüne gelen tarihsel yapısıyla güzel bir ilimizdir.
Aslen Karamanlı bir İslâm bilgini ve Osmanlı Devleti'nin fikir babası olan Şeyh Edebali,
yüz yirmi yaşlarında burada ölmüştür.Osman Gazi'nin kayınpederi ve hocası olan Şeyh Edebali,
Bilecik'te bulunan dergâhının yanında gömülüdür.(Resimde Şeyh Edebali Türbesi)
Kurtuluş Savaşı sırasında Yunanlılar'ın işgal ettiği ve yakıp yıktığı yerlerden biri de Osman Gazi'nin (merkez) cami ve minaresidir.Bu caminin kuzey duvarı,avlu duvarlarının bir bölümü ve minaresi günümüze gelebilmiştir.Klâsik Osmanlı mimarisinde kare ve dikdörtgen plânda yapılmış neredeyse her ilçedeki camiler,her yandan tarih fışkıran Bilecik'in görkemini bütünlerler.
Ertuğrul Gazi tarafından 1232 yılında Bizanslılar'dan alınan Söğüt (Bilecik'in ilçesi) Osmanlı Beyliği'nin henüz imparatorluk olmadan önceki başkentidir.
(Rahmetli annemin ve onun soy kütüğü de Söğüt'tendir.)
Şimdi Bilecik'ten bir türkü:Youtube'tan izleyebilirsiniz.
AY OĞLAN TATAR MISIN?
Ay oğlan Tatar mısın? Şeftali satar mısın?
Şeftali şöyle dursun,ay oğlan,benimle kaçar mısın?
Haydi yavrum (yarim) kaya başına,kaya başına,/Al beni yanına,yanı başına.
Ay oğlan imana gel,dolaş da pınara gel.
Hiç bahanen yoğusa (yok ise) ay oğlan,elini yu'mağa gel.(yıkamaya)
Haydi yavrum (yarim) kaya başına,kaya başına,/Al beni yanına,yanı başına.
Bilecik'in Kendirli Köyü'ne ait bir ağır oyun havası:
İNDİM DERELERİNE
İndim derelerine,oy Emine'm,/ Bilmem nerelerine,oy Emine'm.
Yarim yüzük yollamış,oy Emine'm,/Kınalı ellerime,oy Emine'm.
Giden ayak yorulmaz,oy Emine'm,/Yola çadır kurulmaz,oy Emine'm.
Böyle kalabalıkta,oy Emine'm,/Yar hatırı sorulmaz,oy Emine'm.
Gide gide yoruldum,oy Emine'm,/Sular gibi duruldum,oy Emine'm.
Şu zalimin oğluna,oy Emine'm,Can yürekten vuruldum,oy Emine'm.
Merkez ilçesinin adı ADAPAZARI olan SAKARYA, farklı kültürdeki insanların huzur içinde yaşadığı,kamu ve özel sektöre ait ticaret ve sanayi tesisleriyle gelişmiş bir kentimizdir.
Ayrıca kentimiz,tarihsel kaleleriyle, Çark Caddesi'yle ve Sakaryaspor'un genç taraftarlarına verilen ad olan "Tatangalar"ıyla ünlüdür.
Futbolcu Hakan Şükür,Tuncay Şanlı ve müzisyenlerden Ziya Taşkent,klârnet ve darbuka sanatçısı Ahmet Develi, Mustafa Topaloğlu ve Ayşegül Aldinç de Sakaryalıdır.
Bu ilimizde de yerli ve yerleşik Türkler'e "Manav" adı verilmektedir.
Bu sözcük Trakya'daki "Gacal" ile eşdeğerdir.
1324 yılında Orhan Gazi'nin Bizanslılar'dan alarak topraklarına kattığı Adapazarı başlangıçta
on iki aile tarafından bir köy olarak kurulmuştur.Bu ailelerden biri Abasıyanıkzadeler'dir.
Öykü yazarımız Sait Faik Abasıyanık'ın babası,Adapazarı'nda kuru bakliyat satan bir tüccardı.
Üç kez Yunan ve onların işbirlikçisi çetelerin işgaline uğramış Adapazarı 1921'de düşman işgalinden kurtulmuştur.
17 Ağustos 1999'daki depremle de büyük bir can ve mal kaybı yaşamıştır.
Bir Adapazarı türküsüyle havayı dağıtalım:Erol Köker'den youtube'ta izleyebilirsiniz.
ALLI YAZMA BAŞINDA
Allı yazma başında,/Aman kalem oynar kaşında.
Ben bir yeni yar sevdim,/Aman on üç,on dört yaşında.
Vay vay vay vay,vay vay,vay aman/Ayrı da düştüm yavrum,ben duramam.(nakarat)
Allı yazma bürünür,/Aman ucu yerde sürünür.
Benim sevdiğim güzel,/Acep nerelerde görünür?
(nakarat)
Derelerin bükleri,/Aman ötüşür keklikleri.
Hiç aklımdan çıkmıyor,/Aman yarimin dedikleri.
(nakarat)
Muzaffer Sarısözen'in 1952 yılında derlediği bir Hendek (Adapazarı'nın ilçesi) türküsü:
Youtube'tan izleyebilirsiniz.
ELMAYI TOP TOP YAPALIM
Elmayı top top yapalım,/Kızlara bahşiş atalım.
Kadifeden ceketi(ni),dar yapalım,/Ne güzel yakışır ince bele.
Eylenelim taze ilen,/Altında yelpaze ilen.
Ölçelim de o güzelin ince belin,/Bir gümüş endaze ilen.(endaze:65 cm.'lik ölçü)
Bir Sakarya türküsüyle sürdürelim:
GİDERİM KARASUYA (karasu:kaynak anlamındadır.)
Giderim karasuya,elmayı soya soya.
Verin benim yarimi seveyim doya doya.
Karpuz kestim yiyen yok,halin nedir diyen yok.
Öyle bir yar sevdim ki gözün aydın diyen yok.
----
Öptürmem öptürmem,al yanaktan öptürmem.
Öperse yarim öpsün,başkasına öptürmem.
Dağ başından geçilsin,rakı,şarap içilsin.
Güzeller sevdiğini,hemen alsın çekilsin.
Bir Geyve(Adapazarı'nın ilçesi) türküyle bitiriyoruz.
ARMUT DALDA DİK DURUR
Armut dalda dik durur,dibinde yiğit durur.
Benim sevdiceğim kız,karşımda gülüp durur.(kara gözlüm aman)
Şekerim,şekerim,şekerim aman./Evli de değilim bekârım aman.(nakarat)
Armut dalı eğmeli,meyvasını yemeli.
Komşu kızı dururken,kime boyun eğmeli?(kara gözlüm aman)
(nakarat)
Haftaya İzmit (Kocaeli) ve Yalova var sırada.
Yine tarihçesi ve öyküleriyle yöre türkülerinden örnekler vermeyi sürdüreceğim.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
05.02.2008
sehri_dogruoz@mynet.com
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ
SEHRİ DOĞRUÖZ
