...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ-18
KOCAELİ (İZMİT)-YALOVA
Adını, İzmit ve çevresini 1320'de fetheden Akça Koca'dan alan Kocaeli,Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaeli bölümünde yer alır.
Doğal bir liman olan İzmit Körfezi işlek bir denizyoludur.
İl topraklarında doğan akarsuların bir bölümü Karadeniz'e,bir bölümü de Marmara Denizi'ne dökülür.Kocaeli bir yarımadadır.Yarımada; kuzeyinde Karadeniz,güneyinde İzmit Körfezi,
batısında ise İstanbul Boğazı ile çevrilmiştir.İzmit kenti içme suyunu Kirazdere Barajı ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan yapay göl Yuvacık Baraj Gölü ile sağlamaktadır.
Samanlı Dağları ile Karadeniz kıyısı arasında sık ormanların bulunduğu Kocaeli'de körfezin
kuzey kıyılarında yaygın olan zeytinlikler,sanayi elde edilmesi ve yapılaşma nedeniyle
yok edilmiş durumdadır.
17 Ağustos 1999 sabahı,saat 03.02'de Gölcük-Kocaeli merkezli,7.4 şiddetindeki bir depremle sarsılan yörede resmi raporlara göre 17.480 ölüm,resmi olmayan bilgilere göre de 50.000 ölüm olmuştur.Yaklaşık 600.000 kişi de evsiz kalmıştır.
Son yüzyılın en büyük depremlerinden birini yaşayan ve Marmara Depremi olarak da adlandırılan bu depremi mısralarına yansıtan Ozan Engin'den bir türkü: "Marmara Depremi "
MARMARA DEPREMİ(AĞLAR)
Vurdu deprem yaralandı Marmara,/Ağaç ağlar,yaprak ağlar,dal ağlar.
On yedi Ağustos,yıl doksan dokuz,/Seher ağlar,sabah ağlar,yel ağlar.
Kocaeli,Sakarya,Gölcük,Yalova,/Kan gölüne döndü o zümrüt ova.
Değirmen Deresi karıştı suya,/Dere ağlar,sular ağlar,sel ağlar.
Saraylar,villalar kökten söküldü,/Feryadımız gökyüzüne çekildi.
Millet kan ağladı boynu büküldü,/Gelen ağlar,gören ağlar,el ağlar.
Mahşere benziyor görünen izler,/Yüreğim yaralı ciğerim sızlar.
Yorgun gözler dalgın çevreyi gözler,/Bağban ağlar,bahçe ağlar,gül ağlar.
Fay hattı uzundu çok yeri vurdu,/Ozan Engini'yim mantığım durdu.
Teselli arayıp sazına sordu,/Perde ağlar,mızrap ağlar,tel ağlar.
Kocaeli,Kandıra'ya ait olan bir türküyle havayı dağıtalım: "Karadeniz gümbür gümbür."
KARADENİZ GÜMBÜR GÜMBÜR
Karadeniz gümbür gümbür gümeler of yavrum of,of,of .
Ah gümeler de eski derdim yeniler aman.
Nazlı yari alıp giden gemiler,of yavrum of,of,of.
Ah neyleyim dostlar yazım buyumuş aman.(nakarat)
Dostumuzdan düşmanımız çoğumuş aman.(nakarat)
Karadeniz ortasında bir nişan of yavrum of,of,of.
Ah gitti yarim halim oldu perişan aman.
Dua edin dostlar nazlı yare kavuşam of yavrum of,of,of.
(nakarat)
Sarı saman harmanlarda savrulur of yavrum of,of,of.
Ah savrulur da sol yanına devrilir aman.
Hep analar kuzusundan ayrılır of yavrum of,of,of.
(nakarat)
17 Ağustos 1999 Marmara depreminde yıkıma uğrayan YALOVA önceleri İstanbul'a bağlı bir ilçe iken 1995'te Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 77. ili olmuştur.Atatürk'ün on sekiz kez geldiği Yalova, Marmara Denizi kıyısında ekolojik çeşitliliği kadar etnik ve kültürel çeşitliliğiyle de zenginlik göstermektedir.Yalova'da yaşayan halkın yüzde doksanı değişik yörelerden gelip yerleşmiştir.
Türkiye'nin her yerinden göç almıştır.Herkes kendi şivesinde konuşmaktadır.
Yalova'ya ait yerel bir dil yoktur.
Yalova'ya gidenler için bazı öğütler vardır:
ŞUNLARI YAPMADAN DÖNMEYİN !
1. Çınarcık'ta denize girmeden,
2. Termal Kaplıcaları'na gitmeden,
3. Termal Atatürk Köşkü ve Yalova Yürüyen Köşk'ü ziyaret etmeden,(Resimde,Yürüyen Köşk)
4. Termal yolu üzerinde,Samanlı Köyü'nde bulunan Karaca Arboretum'u görmeden dönmeyin!
Son maddede sözü edilen "Arboretum", ağaçların ve odunsu bitkilerin yetiştirilmesine ayrılmış botanik bahçesi anlamına gelmektedir.Kısaca ve Türkçe,"ağaç parkı" demektir.
Yalova henüz ilçeyken kendisinin olduğu halde İstanbul'a ait gösterilen "Bir dalda iki kiraz" adlı türkü
Valiliğin çabalarıyla Yalova iline tescillenmeye çalışılmaktadır.
Şimdi bu türküyü okuyalım: "Bir dalda iki kiraz." Türküyü youtube'tan izleyebilirsiniz.
BİR DALDA İKİ KİRAZ
Bir dalda iki kiraz,/ Biri al biri beyaz.
Eğer beni seversen,/ Mektubunu sıkça yaz.
Sallasana,sallasana mendilini,/Akşam oldu göndersene sevdiğimi.(nakarat)
Sallasana sallasana saçlarını,/Akşam olsun söyleyeyim suçlarını.(nakarat)
Bir dalda iki ceviz,/Aramız derya deniz.
Sen orada ben burda,/ Ne bet kaldı ne beniz.
(nakarat)
Bir dalda iki elma,/ Birin'al birin'alma.
Kurban olduğum Allah,/ Canım al yarim'alma.
(nakarat)
Yalova'da çok bilinen ve söylenen bir türküyle sonlandıralım: "Avlu dibi yanlama"
1947 tarihinde Mehmet Ali Aydoğdu'dan alınan bu türkü,Muzaffer Sarısözen tarafından derlenmiştir.Kınık ve Orhaneli yörelerine aittir.
AVLU DİBİ YANLAMA
Avlu dibi yanlama,/Yar kolunu sallama.
Bir ipek mendil için Kınıklı yarim,/Beni eve yollama.
Hey inciler inciler,/Yuva yapmış böcüler.
Hiç aklımdan çıkmıyor Kınıklı yarim,/Konuştuğumuz geceler.
Avlunun bademleri,/Döndürün gidenleri.
Buraya mı gömerler Kınıklı yarim,/Sevdadan ölenleri.
Marmara Bölgesi'ne ilişkin türkülerde son yer İstanbul Anadolu Yakası.
Haftaya İstanbul'un Anadolu Yakası'na ait türkülere örnekler vereceğim.
Sağlıklar diliyorum.
SEHRİ DOĞRUÖZ
12.02.2008
sehri_dogruoz@mynet.com
TÜRKÜLERİMİZ, TÜRKİYE'MİZ
SEHRİ DOĞRUÖZ
